Przejdź do głównej zawartości

Recenzja: "Skaza" - Robert Małecki

Premiera: 5.09.2018

"Gross milczał. Nie wszystkie sprawy rozwiązał, ale taka łatka przylgnęła do niego tylko dlatego, że nie odpuszczał. W Toruniu mówili o intuicji psa. Psem nie zostajesz wtedy, gdy zakładasz mundur. Psem zostajesz, nasiąkając złością na wyrządzane zło, gdy w dobrym człowieku wyczuwasz skazę. Gdy po pracy widzisz, jak wyrostek rzuca w przystanek autobusowy kosztem na śmieci, jak mąż przystawia żonie nóż do gardła, jak pedofil zastawia sidła na dziecko. Psem zostajesz wtedy, gdy reagujesz. Nie odwracasz się, nie uciekasz, tylko instynktownie działasz. Zwalczasz zło bez względu na sytuację." - fragment powieści.

Kiedy pokochasz autora lub autorkę za konkretnego bohatera, takiego, którego perypetie śledzisz przez kilka tomów serii, to nie tak łatwo jest przełączyć się na odbiór jego/jej nowych literackich pomysłów. Kiedy jednak tylko zobaczyłam zapowiedź nowego cyklu kryminalnego autorstwa Roberta Małeckiego, czułam w kościach, że to będzie coś, co przyciągnie moją uwagę i przynajmniej na chwilę osłabi moje uwielbienie do flagowej postaci toruńskiego "kryminalisty", czyli dziennikarza Marka Benera.


Tym razem Małecki powołał do życia komisarza Bernarda (broń Boże Berniego!) Grossa - policjanta dotkniętego osobistą tragedią, który porzucił życie i pracę w Toruniu, aby przenieść się do mniejszej miejscowości i tam - w innej niż wielkomiejska skali - ścigać przestępców. Miejsce akcji zostało osadzone w Chełmży, mieście położonym mniej więcej pomiędzy Toruniem a Grudziądzem nad Jeziorem Chełmżyńskim. I to właśnie jezioro staje się miejscem tragedii. Czy zbrodni? To dopiero się okaże.

Na całość powieści składają się dwie perspektywy czasowe: teraźniejszość, w której Gross pracuje nad ustaleniem tożsamości oraz okoliczności śmierci dwóch osób, znalezionych w lub na zamarzniętym jeziorze oraz okres sprzed dziesięciu laty, kiedy to wokół rodziny lokalnego biznesmena budowlanego Sławomira Tarasewicza i jego samego zacieśnia się krąg trudnych do wyjaśnienia na pierwszy rzut oka zdarzeń.

Czy istnieje korelacja pomiędzy zaginięciem małżeństwa Tarasewiczów a zwłokami bezdomnego człowieka znalezionego w łódce na środku jeziora? Czy śmierć nastolatka wyłowionego spod lodu jest wyłącznie dziełem przypadku, a może w jakiś sposób wiąże się z osobą bezdomnego? Mówi się, że "nie ma ciała, nie ma zbrodni", ale co w sytuacji kiedy są ciała, a motywy zbrodni - o ile w ogóle do niej doszło - są trudne do ustalenia? Na te pytania będzie musiał odpowiedzieć Gross, borykający się jednocześnie z prywatnymi problemami (opiekuje się żoną w śpiączce oraz nieudolnie próbuje ratować coraz bardziej wątłą relację z synem), jak również z trudną sytuacją w swoim zespole (jego podwładni Monika Skalska oraz Grzegorz Otremba są wprawdzie świetnymi fachowcami, ale ich romans paraliżuje nieco pracę wydziału).

Małecki z wielką wprawą i w oparciu o znany z socjologii "współczynnik humanistyczny" przedstawia czytelnikom policjantów jako normalnych ludzi, którym daleko do superbohaterów obdarzonych nadludzkimi mocami. Nie ma tu "pif-paf" i widowiskowych pościgów zakończonych pokazowymi zatrzymaniami. Jest za to realne, żmudne śledztwo, opierające się na kompletowaniu dokumentacji, czyli "dopapierzaniu" pracy śledczej wykonanej w terenie oraz na wyjątkowej koncentracji na detalach, tylko z pozoru wydających się mało istotnymi dla sprawy. Kryminalni są w "Skazie" podatni na czysto ludzkie dążenie do odreagowania stresu, z którym mierzą się na co dzień w pracy. I robią to na różne sposoby, czy to jak Otremba w ramionach kochanki, bądź też jak Gross nad modelarskim stołem, cyzelując miniaturowy model do sklejania.

W moim odczuciu, "Skaza" to bardzo dobry kryminał policyjny, w którym wprawdzie nie znajdzie czytelnik nagłych zwrotów akcji i tętniących sensacją scen, natomiast zderzy się z duchami przeszłości i mozolnymi próbami ukrycia prawdy, nadającymi całości powieści niepowtarzalny, mroczny klimat małej miejscowości, tarzającej się w nieczystych sprawkach swoich mieszkańców.

Z wielką niecierpliwością będę oczekiwać drugiego tomu z komisarzem Grossem w roli głównej, ponieważ autor zadbał o to, aby zarzucić na odbiorcę sieć delikatnie zarysowanych wątków, otwierających drogę do kontynuacji. Z jakimi demonami przyjdzie się jeszcze zmierzyć głównej postaci i jakie śledztwo "na prowincji" przyjdzie mu prowadzić, o tym przekonamy się za jakiś czas.

Serdecznie dziękuję Wydawnictwu "Czwarta Strona Kryminału" za egzemplarz recenzencki tego tytułu.




Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Recenzja przedpremierowa: "Nikt nie idzie" - Jakub Małecki

Premiera: 31.10.2018

"Co rano parzyła w tygielku kawę po turecku, z cukrem i kardamonem, a potem siadała w pokoju, naprzeciw do połowy ułożonych puzzli na ścianie, i otwierała Nikt nie idzie: ponad tysiąc kartek, na każdej stronie drzeworyt, zdjęcie albo krótki wiersz. Oglądaj jedną stronę dziennie, powiedział kiedyś Igor. Więc oglądała." - fragment powieści.

Przyznaję, że mam z Jakubem Małeckim dwa, nie lada problemy... Bo chociaż jestem ekstrawertykiem z dość pokaźną siłą przebicia, to Kuba onieśmiela mnie swoją osobą przy każdym bezpośrednim spotkaniu. I robi to absolutnie nieświadomie, będąc człowiekiem nader skromnym, bo to ja milknę przy jego jego talencie :)

Podobnie też mam z przelewaniem na papier moich wrażeń z lektury jego książek. Ja ich nie czytam, ja je chłonę całą sobą, bo poruszają we mnie najbardziej nostalgiczne struny (tak, ekstrawertyczne osobowości również takowe posiadają). I tu pojawia się drugi problem, ponieważ zamiast spisywać te uczucia, wolałabym p…

Recenzja przedpremierowa: "Adam" - Agata Czykierda-Grabowska

Recenzja premierowa: "W cieniu tamtych dni" - Magdalena Majcher

Premiera: 1.08.2018 Dziś ktoś mógłby powiedzieć, że mieliśmy przed sobą całe życie, ale to nieprawda. Nawet ci, którzy wyszli z powstania żywi, stracili w Warszawie coś więcej niż tylko młodość. Umknęła nam gdzieś część życia: ta przed powstaniem i po nim. Każdy z nas w mniejszym lub większym stopniu żył w cieniu tamtych dni, a obrazy oblężonej stolicy przez kilkadziesiąt lat utrudniały nam normalne funkcjonowanie.
63 dni krwawych walk, 200 tysięcy ofiar wśród powstańców i mieszkańców Stolicy – oto część z bolesnej arytmetyki, którą wspominamy dziś 1 sierpnia 2018 roku, w 74 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego skierowanego przeciw niemieckiemu okupantowi w 1944 roku. Tej jakże wrażliwej tkanki w organizmie polskiej historii postanowiła dotknąć Magdalena Majcher w swojej najnowszej powieści „W cieniu tamtych dni”. 
Autorka, w oparciu o źródła historyczne i dostępną bibliografię, wykreowała fikcyjną postać ponad dziewięćdziesięcioletniej Emilii, która pod pseudonimem Mila, poszła …